FINDIKLARIN ALTINDA SAKLANAN SIYAH ELMAS

FINDIKLARIN ALTINDA SAKLANAN SIYAH ELMAS
Yayın Tarihi: 14 Ocak 2016
Yayın Sahibi:



Teknoloji Özeti

Projenin amacı; dünya fındık üretiminde birinci sırada yer alan ülkemize yeni bir pazar alanı kazandırarak ekonomiye katkı sağlamak, fındık üreticilerine ek gelir kaynağı oluşturmak ve trüf mantarı üretiminde dünya üretiminde söz sahibi olmaktır.

Teknoloji Detayı

Projenin amacı; dünya fındık üretiminde birinci sırada yer alan ülkemize yeni bir pazar alanı kazandırarak ekonomiye katkı sağlamak, fındık üreticilerine ek gelir kaynağı oluşturmak ve trüf mantarı üretiminde dünya üretiminde söz sahibi olmaktır. Trüf; tadı, kokusu ve benzersiz aromasından dolayı çok eski zamanlardan beri insanlar tarafından bilinen ve sofrada yeri hep ayrıcalıklı olan, belirli ağaç türlerinin köklerinde yetişen bir yeraltı mantar çeşididir. Besin olarak yemeklerin üzerine sos ya da baharat gibi rendelendiği gibi, tereyağı gibi besinlere katkı maddesi olarak, ya da trüf yağı vb. şekilde işlenerek trüf mamulleri haline getirilir. Ayrıca parfümeri sanayinde çok özel bir yere sahip olan trüf, Ascomycetes sınıfına ait olup; özellikle meşe (Quercus), fındık (Corylus) bitkileriyle mikorizal ortaklık oluştururlar. Trüf mantarları mikoriza oluşturdukları ağaçların köklerinin yayıldığı çevrede, toprağın 5-20 cm altında gelişirler asla toprak yüzeyine çıkmazlar. Trüf mantarı olgunlaştığı zaman toprağın derinliğinden yukarıya doğru baskı yaparak toprağın çatlamasını sağlar. Bu izler takip edilerek üst toprak alınırsa altta trüf mantarı ile karşılaşılır.

Trüfler yeryüzündeki en pahalı mantar çeşitlerinden birisidir. Avrupa ülkelerinde trüf türleri çok yüksek fiyatlarda alıcı bulduğu, ekonomik değerinden dolayı başta Fransa, İtalya, İspanya ve İsveç gibi birçok ülkede trüf mantarları üzerinde sistematik, genetik, moleküler ve yetiştirilme çalışmaları çok yoğun olarak yapılmaktadır. Ayrıca İspanya, Fransa, İtalya ve Türkiye’nin de içinde bulunduğu Akdeniz iklim kuşağında doğal olarak yetişmektedir. Bu mantarın en değerli olanı ‘siyah elmas’ olarak da anılan siyah trüftür ve en iyi şekilde meşe ve fındık ağacının kökünde yetişir. Ülkemizde daha önce trüf mantarı ile ilgili projeler ve eylem planı hazırlanmış olmasına rağmen bu projedeki gibi nokta atışı yapılmamıştır. Bu projede, özellikle yetiştirici kitle ve yetiştirme alanına vurguda bulunarak zaten var olan pazara ek gelir getirerek hızlı bir şekilde başarıya ulaşılması amaçlanmıştır.
Tahminlere göre önümüzdeki 20 yıl içinde dünya çapında yıllık 6 milyar dolarlık bir ticaret hacmi oluşturacak olan trüf mantarının, günümüzde %45’ini Fransa, %35’ini İspanya, %20’sini İtalya ve diğer ülkeler sağlanmaktadır. Çok sınırlı bir coğrafyada doğal olarak yayılış göstermesi ve az miktarda toplanmasından dolayı fiyatı gün geçtikçe artmaktadır. Fiyatı kalitesine göre 200 ila 3.500 Euro arasında değişmektedir. Dünyada trüf talebinin her geçen gün artmasına rağmen üretimin sürekli azalıyor olması fiyatların yükselmesine neden olmaktadır. Nitekim Avrupa’da doğadan toplanıp tüketilen trüf miktarı 19. yüzyılın başında 2.000 ton iken, doğal meşelik alanların sökülüp daha nitelikli ağaçlara bırakılması ve savaşlar nedeniyle günümüze kadar, yetiştirilme yapılmasına rağmen 100 tona düşmüştür. Trüf miktarı Avrupa’da son yüzyılda 20 kat azalmıştır.
Ülkemizde trüf mantarının doğal olarak yetişiyor olması, yetiştiricilik için en uygun şartlara sahip olduğumuzu göstermektedir. Trüf üretimi için en önemli 3 kriter: toprak yapısı iklim ve yıllık yağış miktarıdır. Akdeniz iklimi ve kireçli topraklar trüf üretimi için mükemmel bir ortamdır. Fransa’nın bir buçuk katı büyüklüğündeki ülkemiz trüf üretimi açısından Fransa, İspanya ve İtalya’nın toplam üretimi kadar trüf üretebilecek potansiyele sahiptir. Dünyada “siyah elmas” olarak nitelendirilen trüf mantarı, ülkemizde doğal olarak yetişmesine ve önemli zenginlik kaynaklarımız arasında yer almasına rağmen yeterince tanınmadığı için faydalanma imkânı oldukça sınırlıdır.
Ülkemizin sahip olduğu trüf mantarlarından sürdürülebilir şekilde faydalanılması, fındık üreticilerinin bir araya getirilerek, bu proje için gerekli olan eğitimleri alması ve trüf hakkında bilinçlendirilmesi sonucunda ülke ekonomisine katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Uygulama Alanı

Fındık bahçeleri

Karşılaştırmalı Üstünlükleri

Varolan fındık bahçelerinde 2. bir ürün elde ederek geliri katlamak

Korunma Statüsü

Major Ticari Sır Olarak Korunmakta

Transfer Stratejisi

Teknolojiyi Daha da Geliştirmek Üzere Hem Sermaye Hem de Ar-Ge / İmalat Ortağı Bulmak

Teknoloji Sahibi/Sahipleri

MERVE GÜZEL

Teknoloji Transfer Yetkilisi

MERVE GÜZEL

Proje Ekibi

MERVE GÜZEL

Bulunduğu Lokasyon

TRAKYA TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, EDİRNE, 22000, Türkiye
Yayınladığı Diğer Teknolojiler
Başa Dön